HOME
naar de kalender van het jaar:
1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014

BUITENGEWONE KALENDER: 1998

EXTRAORDINARY CALENDAR

UN CALENDRIER EXTRAORDINAIRE

AUßERORDENTLICHER KALENDER

van JoopVisser © voor drukkerij douma dokkum

het werkmodel voor de stans- en preegvorm


Deze kalender werd een totaal

project. Het begon met een
gesprekje tijdens de koffie over
zee-surfen (een oude hobby

van Nico) en de wrakke tobbes
waarmee men in de loop der eeuwen
de zee op ging.
Joop hield zich in die tijd bezig
met Oud-Engels, dat is nog niet
over. Teksten over reizen
van de
Anglo-Saksische volken, de
Vikingen en hun confrontaties met

Romeinen en anderen gaf een schat
aan informatie die zeer nuttig was
bij de vertaling van het gedicht:

 

 

SEAFARER

dit gedicht zou de kern gaan vormen van het kunstenaarsboek dat een
jaar later verscheen in
een casette die precies zo sluit dat de
drukkers-tekens aan de linker- en rechterzijde van
de bladen
(waarvan het geheel is gemaakt) precies aansluiten wanneer dit blad
als beschermvel
om het boekblok is gevouwen.

Het werken aan het kalenderontwerp en aan de vertaling; het studeren en knutselen ging wonderwel samen en gedurende die periode werden in de drukkerij proefdrukken verzameld die dienst konden gaan doen als basis voor een lange reeks experimenten met alle mogelijkheden die diverse opmaakprogramma's in samenhang met schetsen en tekeningen hadden. Tenslotte kwam er in de drukfase dan nog de mogelijkheid om door op vele soorten papier en hun onderbedrukking te werken een grote kleurenrijkdom te bereiken. De kalender zelf groeide naar een pop-up met een technisch nieuwe benadering. Volgens het principe van het 'zoutvaatje' is uit één blad, zonder plakken, alleen door snijden en vouwen een geheel driedimensionale vorm ontstaan. Door nu twee vormen te voorzien van een respec- tievelijk 'warme' en koude bedrukking en deze ruggelings tegen elkaar te plaatsen ontstond het schip dat door de zeeën klieft.

- de werktekening met laatste correctie -



- voor de mensen die uiteindelijk de oplage van de kalender hebben gevouwen moeten we heel veel respect hebben; het was een heidens werk en zelfs zeer ervaren vouwers kwamen nauwelijks boven de twee per uur

 

 

 

 

 

SEAFARER
complete Nederlandse vertaling van Joop Visser

een beetje zeevaartgeschiedenis

 Julius Caesar raakte er niet over uitgepraat: die schepen die zo anders waren gebouwd en getuigd als hij uit de traditie van rond de Middel-landse Zee kende. Ook Plinius en weer later Solinus zullen met barre verhalen beelden oproepen van de volken van Hibernia en Brittania.
Het moet zeer veel ontzag ingeboezemd hebben: een ruwe zee, deel van een onmetelijke oceaan, die het gehele jaar wordt opgezwiept door verraderlijke stormen. Op enkele dagen na.
Die dagen dan varen daar de reizigers uit, zich van voedsel onthoudend, in kleine van twijgen gevlochten bootjes die zijn overtrokken met ossehuiden. Ja, de onverschrokkenen steken daarmee zelfs de oceanen over!

 

 

 

 

 

 

 Niet geheel onwaar; maar er is een traditie in de scheepsbouw in deze gebieden, die vele typen deed ontstaan; toch wel al zo'n 2000 jaar voor Julius bij de slag tegen de Veneti kennis maakt met schepen 'waarvan ze een onbeperkt aantal bezaten' en die voor zijn klassieke zeestrijd methoden te solide zijn. Zeker niet alleen gevlochten 'curraghs'.
Rompen van veel zwaardere soorten schepen konden bestaan uit planken van zo'n 7,5cm dik voor de brede huidgangen naast de kielbalk, aflopend naar ongeveer 5cm aan de boorden. Schepen met een gladde huid op spanten en een dek; alles van eikenhout, duimdikke bouten en gesmede spijkers. Geen roeiers; zeilen van huiden.
Drie in Yorkshire, North Ferriby, gevonden schepen uit de bronstijd waren geen vlotten die hun drijfvermogen uit massa haalden, maar romp-schepen, uit gezaagde en met de zijkanten tegen elkaar aan verbonden planken. Mogelijk een ontwikkeling tussen drijvende manden met huiden bespannen en beplankte spanten.
Let wel, die 'drijvende manden' waren er in soorten en maten. Een legendarische Ierse zeereis werd ondernomen met 60 opvarenden in een 'curragh'; bekleed met driedubbele ossenhuiden.

 Wanneer Helena nog geschaakt moet worden door Paris is er al 800 jaar een knoop in Troje die zijn duplicaat kent in Devizes, ten noorden van de Salisbury Plains.

Kleine getuige van die scheepvaartavonturen is het halssnoer van Exlo: tinnen kralen uit Engeland, faience kralen uit Egypte en barnsteen. Het was 1700 v.Chr. en warmer in Ierland; net als in de Anglo-Saksische tijd.

 Homerus laat Ulysses nog een twintig-tal populieren zoeken, die hij vlak en effen schaaft om ze aaneen te sjorren. Hij verbindt ze met doorgaande pennen tot een stevig vlot. Daarop is een dek, omsloten door een verschansing en een 'put' die afgesloten kan worden bij een zware zeegang.
Hoe fraai de reis ook was, toch niet echt het schip waarmee Troje z'n 10% tin uit Wales kon laten komen om een beetje bronstijd te kunnen beleven, versiert met het goud uit Ierland.
 
HOME
naar de kalender van het jaar:
1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014