OPMERKENSWAARDIGE KALENDER: 1994

CALENDRIER DIGNE DE REMARQUE

NOTEWORTHY CALENDAR

BEMERKENSWERTER KALENDER

drukkerij douma dokkum / JOOP VISSER ©

'de Maankalender'

de namen van de dagen:
De Grieken noemden hun 'Theon hemerai' naar: zon, maan, hun goden/de vijf planeten;
zo deden ook de Romeinen en, gelijkend daarop ook, de Germanen:

Sun's day

Middel Engels: sone(n)day / sun(nen)day
Oud Engels: sunnandæg
Germaans: sunnon-dagaz
Latijn: dies solis
Oud Grieks: hemera heli(o)

Nederlands

France

England

Deutschland

España

Italia

Portugal

Danmark

Lëtzebuerg

zondag

dimanche

Sunday

Sonntag

domingo

domenica

domingo

sondag

sonndeg

Moon's day

Middel Engels: monday / mone(n)day
Oud Engels: mon(an)dæg
Latijn: dies lunae
Oud Grieks: hemera selenes

Nederlands

France

England

Deutschland

España

Italia

Portugal

Danmark

Lëtzebuerg

maandag

lundi

Monday

Montag

lunes

lunedi

segunda-feira

mandag

Meindeg

Tiu's day

Middel Engels: tiwesday / tewesday
Oud Engels: tiwesdæg / Tiw's, Tiu's day
Latijn: dies Martis
Oud Grieks: hemera Areos

Nederlands

France

England

Deutschland

España

Italia

Portugal

Danmark

Lëtzebuerg

dinsdag

mardi

Tuesday

Dienstag

martes

lmartedi

terça-feira

tirsdag

Densdeg

Tiu of Twia is de Engelse en de Germaanse god of oorlog en de hemelen.
De Noorse god Tyr is zijn evenknie.
Mars is de Romeinse, en Ares de Griekse god van de oorlog.

Woden's day

Middel Engels: wodnesday / wednesday / or wednesdai
Oud Engels: wodnesdæg
Latijn: dies Mercurii
Oud Grieks: hemera Hermu

Nederlands

France

England

Deutschland

España

Italia

Portugal

Danmark

Lëtzebuerg

woensdag

mercredi

Wednesday

Mittwoch

miercoles

mercoledi

quarta-feira

onsdag

Mettwoch

Wodan is de Angel-Saksische / Teutoonse opper-god.
Wodan is de leider van de Wilde jacht / De Trek.
Woden / Wodan is de samenstelling: wod = gevaarlijke gek + en = leiderschap.
Het Noors kent hem als Odin.
Mercurius is de Romeinse god van handel, wandel, dieverij, welsprekendheid and wetenschap.
Hij is de boodschapper tussen de goden.
Hermes is de Griekse god van handel, innovatie, listigheid, and oplichting.
Hij is boodschapper en omroeper van de goden; is patroon van reizigers en schurken,
en hij is de wegbereider voor de doden op pad naar Hades.

Thor's day

Middel Engels: thur(e)sday
Oud Engels: thursdæg / thunresdæg
Oud Noors: thorsdagr
Latijn: dies Jovis
Oud Grieks: hemera Dios

Nederlands

France

England

Deutschland

España

Italia

Portugal

Danmark

Lëtzebuerg

donderdag

jeudi

Thursday

Donnerstag

jueves

giovedi

quinta-fiera

torsdag

Donneschdeg

Thor is de Noorse god van de donder. Hij wordt afgebeeld rijdend op een strijdwagen voortgetrokken
door geiten terwijl hij de hamer Mjölnir rondslingerd. Hij is de wachter van Aesir en voorbestemd
om Jormungandr, de Midgard slang, te doden en er door gedood te worden.
Jupiter / Jovi is de Romeinse oppergod god en schutspatroon van het Romeinse rijk. Hij is berucht als veroorzaker van donder en bliksem.
Zeus is de Griekse god van hemel en aarde, en god over goden.

Freya's day

Middel Engels: fridai
Oud Engels: frigedæg
Germaans: frije-dagaz
Latijn: dies Veneris
Oud Grieks: hemera Aphrodites

Nederlands

France

England

Deutschland

España

Italia

Portugal

Danmark

Lëtzebuerg

vrijdag

vendredi

Friday

Freitag

viernes

venerdi

sexta-feira

fredag

Fraideg

De naam Freo is identiek aan het woord freo, dat vrij betekend.
Het stamt uit het Germaans, waarin frijaz 'geliefd' betekent,
behorend tot hen die uitverkoren zijn, niet in slavernij zijn, vrij".
Freya / Fria is the Teutoonse godin van de liefde, de schoonheid en de vruchtbaarheid
(overvloedige voortplanting). Ze is leider van de Walkuren, die de Einherjar (gesneuvelden)
een hoorn met bier schenken.
In Duitsland wordt ze vaak verwisseld met Frigg / Frigga.
Frigg is de Teutoonse godin van de wolken, het hemelgewelf, en echtelijke liefde.
Venus is de Romeinse godin van de liefde en de schoonheid.
Aphrodite / Cytherea is de Griekse godin van liefde en schoonheid.

Saturn's day

Middel Engels: saterday
Oud Engels: sæter(nes)dæg
Latijn: dies Saturni
Oud Grieks: hemera Khronu

Nederlands

France

England

Deutschland

España

Italia

Portugal

Danmark

Lëtzebuerg

zaterdag

samedi

Saturday

Samstag

sábado

sabato

sábado

lørdag

samsdeg

Saturnus is de Romeinse god van landbouw en veeteeld; soms wordt Ops,
de Romeinse godin van de overvloed, met zijn vrouw vereenzelvigd.
Onder zijn bestuur heeft de wereld geluk en overvloed gekend.
Cronus / Kronos / Cronos) is de Griekse god Titanus die het universum leidde
tot hij werd onttroond door zijn zoon Zeus.

http://www.phys.uu.nl/~vgent/islam/islam.htm

De Franse Republikeinse Kalender

In de late 18de eeuw kwamen in Frankrijk stemmen op voor een radikale kalenderhervorming, die volledig zou breken met enige kerkelijke band. De eerste aanvallen dateerden van 1785 en 1788. Na de Franse Revolutie in 1789, stelde de Nationale Conventie, in 1793 Charles-Gilbert Romme aan om de hervorming van de kalender op zich te nemen.

De technische details werden toevertrouwd aan de wiskundigen Joseph-Louis Lagrange en Gaspard Monge. De resultaten van hun overleg werden voorgelegd aan de conventie en onmiddellijk aangenomen. De start van de nieuwe tijdrekening zou 22 september 1792 zijn, de dag van de proclamatie van de Republiek, en -toevallig- ook datum van de Herfst-evening.

Het totaal aantal dagen in het jaar was 365, verdeeld in 12 maanden van elk 30 dagen. De overblijvende 5 dagen werden gewijd aan festivals en vakantiedagen. In een schrikkeljaar zou een extra festivaldag ingelast worden. Die dagen werden sans-cullotides genoemd, later hernoemd tot Jours Complémentaires.

Sans-culotte is Frans voor 'zonder broek', hiermee verwijzend naar de ongewone klederdracht van de Franse Revolutionairen.

De schrikkeldag werd genoemd 'Sans-cullotide par excellence'.

Schrikkeldagen werden ingelast met dezelfde frekwentie als in de Gregoriaanse Kalender, maar men besloot dat het eerste schrikkeljaar het jaar 3 zou zijn en niet het jaar 4. Een 4-jaarsperiode werd genoemd een Franciade.

De zevendaagse week werd verlaten, en elke maand van 30 dagen werd verdeeld in 3 periodes van 10 dagen elk, decaden
genoemd, waarvan de laatste dag een rustdag was.

Ook werd geproclameerd dat de dag 10 uren van elk 100 minuten zou tellen, maar dit werd nooit in de praktijk uitgevoerd: er waren gewoonweg geen uurwerken of klokken die volgens dit systeem werkten.

De maanden zelf werden herdoopt door de Franse dichter, Fabre d'Eglantine: Vendémiaire (wijnmaand), Brumaire (mistmaand), Frimaire (vriesmaand), Nivôse (sneewmaand), Pluviose (regenmaand), Ventose (windmaand), Germinal (zaaimaand),
Floréal (bloeimaand), Prairial (weidemaand), Messidor (oogstmaand), Thermidor (warmtemaand) en Fructidor (fruitmaand).

De Franse Revolutionaire Kalender was evenwel maar een kort leven beschoren, want hoewel die voor intern gebruik misschien wel bevredigend was, doken al heel snel allerlei moeilijkheden op bij de communicatie naar buiten toe omdat de maanden voortdurend hun relatie veranderden t.o.v. de maanden uit de Gregoriaanse Kalender. In september 1805, onder Napoleon, werd de kalender in de praktijk al niet meer gebruikt. Op 1 jan. 1806 werd hij volledig afgeschaft.