The Jumpy Calendar of 2008
2008's Springertje
Jouer à Saute-mouton en 2008
2008 Springmäuse
prent Darina Peeva
KONIJNEN op het HAZeNPAD
een onderwerp uitgediept als gevolg van een intensieve samenwerking tussen de kunstenaars DARINA PEEVA en JOSEPH J. VISSER.
RAURAKL: scheldwoord
in Nieder-Oesterreich; HORNED HARE; LEPUS
CORNUTUS.
Bij dit verschijnsel is sprake van verhoorning van lichaamsuitstulpingen.
Oorspronkelijk bekend bij konijnen en hazenpopulaties - en ook
veel andere dieren - in Amerika. in de honderd jaar na de ontdekking
van Amerika door Columbus is er zoveel contact met de beide werelden
dat het virus Shope Papillomavius de oversteek definitief gemaakt
heeft en, na een eerste referentie in 1517, in 1599 worden de
uiterlijkheden beschreven en afgebeeld bij de mens. Konrad Forer
neemt het onderwerp in 1563 reeds op in zijn:
'HISTORIA ANIMALIUM LIBER I - DE
QAUDRUPEDIBUS VIVIPARIS'
ZAKARIA IBN MUHAMMAD AL-QUZWIN
(1203 - 1283) is de auteur van de:
KITAB 'AJA AL-MAKHLUQAT WA-GHARA
'IN AL-MAWJUDAT
(Wonderen van de schepping
en mirakuleuze aspecten van levende wezens)
Hij vermeldt hierin een
'enkelgehoorn dier' dat door latere copiisten 'Al Miradj' wordt
genoemd; de juistheid daarvan wordt betwijfeld, maar het is als
zodanig de eerste vermelding van de 'Gehoornde Haas'
Al bij de vroege Egypteneren
vinden we afbeeldingen, teksten en gebruiken met hazen/konijnen
in een varieteit van rollen, van gezellig beest tot mythische
god. In iedergeval is de haas daar (en op vele andere plaatsen
der aarde mogelijk vroeger, maar zeker later) geassocieerd met
de schijngestalten van de maan. Die haas is dan ook androgien;
met de wassende maan mannelijk en met afnemende maan vrouwelijk.
Opmerkelijk is dat pas de middeleeuwse voedselovervloed in West-Europa
het bij de jacht verzamelen en opeten van pas geboren haasjes/konijntjes
toestaat. Beroemd wordt in die tijd deze lekkrnij onder de naam
'lamprei' ('het lamprei', niet te verwarren met de vissoort,
'de lamprei' of zeeprik). Kennelijk was de angst om daarmee het
voortbestaan van de soort - gegarandeerd door de spreekwoordelijk
vruchtbaarheid die daarvoor nog een goddelijke gave was en reden
om de jonge en verlaten dieren onder bescherming te plaatsen
van o.a. Artemis, te bedreigen geheel weggeebt.
Dit zal in de historie der mensheid een vaker voorkomend fenomeen
zijn dat de mens zelf overigens jammerlijk zal moeten bekopen,
ook al is dat overigens een geheel buiten ieder bijgeloof of
geloof liggend feit dat met zogenoemde 'boeren-logica / gezond
verstand' zeer wel te keren is.
Belangrijk onderzoek op dit gebied is gedaan (en gepubliceerd) door kunsthistorisch onderzoeker Sue Andrew, documentair fotograaf Chris Chapman, en archeoloog en historicus Tom Greeves in hun 'Three Hares Project'.
waarbij we steeds moeten bedenken dat het verschil tussen konijnen en hazen niet altijd voor iedereen en overal duidelijk is of is geweest.
|
January |
February it is diplomatic and peace-loving |
March |
|
April |
May |
June |
|
July when in Somerset you would see a rabbit* in the village streets a fire may come in 1875 one were to set matters right by spitting over one's shoulder & say "hare* before, trouble behind; change ye, cross, & free me" |
August Cornish fisherman would never say the name aloud, nor take rabbits* aboard in Dorset trouble was ahead if one's path was crossed by a rabbit* touch each shoulder with your finger & say: "hare*, hare*, god send thee care" |
September |
|
Oktober |
November |
December between all rabbits the white rabbit of Lewis Carroll is most famous as rabbits so easily relate to Moon-Time, Life & Death, and The Underworld this poor and time-obsessed animal is to guide Alice in the underground-world |
.jpg)
"Grote Compositie" is een ets van Darina Peeva
ets: Darina Peeva
| Drie, vier duizend
jaar is er al een besef dat tekens in taal en beeldende kunst
voortkomen uit pogingen tot bewerking van de realiteit ten einde
tot een vast stelsel van begripsbepalingen te komen. Anders dan in muziek komen tekens - de vormende delen - van beeldende kunst en, vooral, taal niet in eerste aanleg voort uit primaire uitingsdrift. Voor zover dat al ooit zo zou zijn geweest is dat zo resoluut verdwenen onder druk van sociale functies dat, ondanks pogingen van bijvoorbeeld enkele 'vijftigers', abstractie (dat is nogal iets anders dan vrije associatie; ik bedoel hier de abstractie zoals we die van de wiskunde kennen) dan ook geen grote kracht van taal is. Terwijl we constateren dat taal bezweken is onder sociale druk, zien we dan ook niet dat ontwikkeling, zoals bij muziek, uit het gebied zerlf voortlomt. Aldus is taal ik heb de stellige indruk vooral in Nederland, waar we een na-oorlogse totale heroriëntering als in Duitsland in de kringen van b.v. Bachmann , Enzensberger en Grass en dat geldt in steeds sterkere mate ook voor litteratuur, geen kunstvorm, maar kunstnijverheid. |
Ontwikkelingen bevinden
zich vrijwel alleen in het sociaal nuttige. Ten einde een aan andere individuen over te brengen controle te hebben over de kwaliteit van de begripsbepalingen relateren we die aan elkaar in een in zichzelf geordend systeem. Daarbij verliezen we graag uit het oog dat herkenning van het systeem en de in zichzelf geordendheid daarvan geheel afhankelijk is van het menselijk vermogen in bepaalde relatie; dat ontstijgen zou excentriek zijn. We konstateren maatschappelijke druk om nu eendere normatiek los te laten op (vooral) muziek en beeldende kunst: ze zouden bervreemden; bij de toekenningen van de Turner prijzen blijkt overigens dat juist dat beeldende kunst excentriek maakt. Filosofie kent een welhaast perfide genot in het bewegen op het overblijvend speelveld. Uit alle culturen zijn pogingen bekend om het hoogst bereikbare te dienen middeld taalspel Zo zijn er meer of minder serieuze vormspellen als ABRACADABRA (driehoek en vierkant) en denkoefeningen van qabbala tot riddle. |
| De internationaal bekende kunstenaars Darina Peeva en Joseph J. Visser bewegen zich als onderzoekers van de middelen teken en taal in het werkgebied van de kunsten. De Bulgaarse beeldende kunstenares Darina Peeva, die als grafica en schilderes ook in Oostenrijk werkt, heeft als deel van haar bagage de mythische wereld van Orpheus en Euridice, de Thracische cultuur en de ontwikkelingen in Zuidoost-Europa met de relatie tot Turkije en krachtige sporen van vele, soms zeer beladen politieke jaren. De Nederlands/Britse kunstenaar, componist en schrijver Joseph J. Visser vindt zijn wortels in de Pictisch-Keltische wereld van Fand en Mananan, het (daar vaak dwars op staand) West-Europees renaissance-denken en de daarmee samenhangende eeuwen van diverse vormen van kolonialisme en neo-kolonialisme (door hem geduid als 'volksverhuizingen van de jongste tijd'). | Met de wilde sprongen
van de/het mythische haas/konijn (soms zelfs in één
zin verwisseld voor elkaar) begint een zwerftocht door de literatuur
van bekendere kulturen. Het onderscheidingsvermogen dat we nodig hebben bij de omgang met elkaar noopte ons er soms toe om feitelijk te proberen te 'lezen wat er staat'; niets meer en niets minder (: 'voor zover dat bestaat'). Maar dat onderscheidingsvermogen kan er ook toe dwingen te kijken naar wat er onder omstandigheden en in de tijd kan zijn bedoeld met 'diezelfde' woorden; met die tekens en die taal als bewerking van een realiteit. Darr begint begripsbepaling die voortkomt uit de context waarin litteraire uiting groiet, met vertalersvragen als: "Hoe leiden de op straat geleerde uitdrukkingen van Roma en Sinti naar een woordkeus, in vergelijking tot de woordkeus van de zingever van Haftera rol-delen die wegkwamen uit het getto van Lodz, of Koran teksten en woorden uit de Orthodoxe bijbel van Roemenië en Bulgarije, meereizend in de landverhuizingen van deze en / of vroegere tijd. |
| Tegen zulke achtergronden
is de kalender van dit jaar tot stand gekomen. Uitgangspunt was
het besef dat het natuurlijk zo is dat teken en taal bruikbaar
zijn bij communicatie, maar dat niets verzekert dat interpretatie
van elementen in iedere tijd en omstandigheid onverstoord blijft.
En schuilen nu juist niet daar de uitzonderlijke krachten van
de kunsten! Gestechel over 'wat er staat' is van alle tijden en leidt niet altijd en voor iedereen gelijkelijk tot 'waardigheid', een begrip met een ongemakkelijke inhoud waarvoor - met inbegrip van de moeilijke nuances - nadrukkelijk ddor de kunstenaars Darnina Peeva en Joseph J. Visser wordt gestreden. |
Een constatering: Samenleven, een gegeven
waaraan niemand ontkomt, en een toestand van groepenverenigend
verband, waarin uit de aard der zaak geen enkele groep - zelfs
die met de grootste meerderheid - het recht kan nemen normen
op te leggen aan alle geledingen en of individuen, is het onstijgen
aan individuele begripsbepaling. Nadenken is geen hobby voor idealisten maar zou een levensvoorwaardelijke bezigheid voor iedereen moeten zijn. |
Collage Joop Visser
leek het niet meer nodig veel te vertalen.
bovenstaand roldeel is, gelukkig, in mijn bezit en komt uit Lodz; ook daarbij heb ik mogen merken dat er conclusies aan worden verbonden die niet altijd op de feiten zijn gebaseerd.
penseeltekening Joop Visser