KALENDER van het oude volk
UN CALENDRIER des Anciens
A CALENDAR of the Ancients & Antiquity
KALENDER des Altertums
2002
Ljocht en Lûd
binne wol de wichtichste eleminten in ûs ûnthâld.
It Ljocht oer it lânskip, mei it skoad fan wolken en it rûzjen
fan'e wyn.
En hokker dan de doarpsklok die 't de tiid werom bringt.
As bern fan'e stêd wie der gauris it wûnder fan boartsjende
klokken fan it klokkespul.
Je tochten noait oer de man die spile; it wie part fan ljocht en lûd:
fan libben.
Licht, geur, smaken, kleuren; ze
zijn zo eigen aan een bepaalde streek,
dat we slechts een heel klein beetje ervan al levendige herinneringen
oproept.
Zoals 'landschap' bij schilderkunst hoort, hoort 'soundscape' bij muziek.
Iedereen heeft zijn verinnerlijkte soundscapes;
de ritmes, toonstructuren en toonhoogten die horen bij de 'thuis'geluiden.
In onze persoonlijke soundscapes spelen klokken een belangrijke rol.
De, zo vaak te laat, luidende klokken, wanneer we speelden in de velden;
en zijn er mensen zonder bijzondere herinneringen aan de speels voortrollende
nootjes die neerdalen van een carillon?
Carillons zijn zozeer deel van onze soundscapes, dat we zelden hun muziek
toeschrijven aan de mensenhanden van de musicus die ze bespeeld.
Toch denk ik dat velen het verschil waarderen tussen de mechanisch
gespeelde kwartier wijsjes en de verfijnde nuancering die er kan zijn
wanneer een beiaardier, als bijvoorbeeld Auke de Boer op de beiaard van
Dokkum,
composities en bewerkingen van bestaande liedjes met de hand speelt.
The light, flavours, smells, colours;
they can be so characteristic for a country, that only one tiny bit of
it
can bring vivid memories to the mind.
As painting knows 'landscape', music has its 'soundscapes': in fact
we all know soundscapes; the rhythms, tone structures and precise pitches
that
make the sounds of 'home'.
In these personal soundscapes an important part is for the bells.
Bells that sounded (usually late) when we were playing in the fields.
And could there be anyone without the enchanting recollection belonging
to the
playfull following of notes coming down from the local carillon.
These carillon sounds are so much part of our soundscape that we hardly
ever
personify them. Yet, there is every reason to recognize a fine musician
when
he is the one that refines our memories.
*
In iedere maand-zak: stukjes geconcentreerde
muziek, zuivere kleur en hier en daar tekst. Al die elementen zijn geïnspireerd
op Spaanse balladen, of romances, en die hebben een grote invloed ondergaan
van de Arabische- en de Romacultuur.Daarvan kennen we vooral de zogenaamde 'flamenco', maar ook de 'villancicos' die in de loop der eeuwen de basis werden voor de Maria zangen en Kerstliedjes.
De 'ropmances' werden vanaf het begin van de boekdrukkunst op losse vellen gedrukt en verspreidt: de 'vliegende bladen'; ze waren enorm populair. Er is zelden een auteur bekend en ze behoorden al eeuwen voor ze hun eerste druk beleefden tot het orale cultuurgoed.
De reis van sommige melodieën en verhalen is heel avontuurlijk en vaak geheel onnavolgbaar.
In deze kalender hebben we dat gestalte gegeven in de afbeelding van een beroemd silhouet: de schaduwspelfiguur 'Rijpaard en Knecht'. Dit was een speelpop van gekleurd kamelenleer, die thuishoort in een lange traditie van Hindoeïstische schaduwspelen (ook bekend in Romakringen), zoals ze worden beschreven in de Mahâbhârata. Dit Epos werd, in de oudste vorm die wij kennen, opgetekend in de periode van 400 vóór tot 400 ná Christus. Specifiek déze figuur maakte deel uit van de vondst van meerdere schaduwpoppen die Paul Kahle deed in 1909 in de Nijldelta. Korte tijd schitterden zij in de naar hem genoemde collectie in Halle (Duitsland), om daarna onvindbaar te worden. Dit is geen zuivere afbeelding naar het origineel (dat immers onvindbaar is), maar een bewerking naar een reproductie van één van de negen afbeeldingen die Wassily Kandinsky maakte voor de Almanak van 1912: Der Blaue Reiter. Ook die waren weer niet naar het origineel, maar naar reproducties in het tijdschrift 'Der Islam'.
Beiaardmuziek voor de maand:
januari
februari
maart
april
mei
juni
juli
augustus
september
oktober
november
december
